ทุเรียน ทำไมถึงทำให้ กาแฟ แพงขึ้น จากผลไม้กลิ่นแรง สู่วิกฤตราคากาแฟโลก
จากรายงานของทาง BBC ระบุว่า เคยสงสัยไหมว่า กาแฟแก้วนึงจะแพงได้ถึงขนาดไหน? ในลอนดอนราคาพุ่งไปถึงแก้วละ 5 ปอนด์ (ราว 218 บาท) หรือในนิวยอร์กก็ปาเข้าไป 7 ดอลลาร์แล้ว (ราว 232 บาท) ซึ่งราคานี้หลายคนก็คงส่ายหัว บอกว่าเกินจะจ่ายไหว แต่รู้ไหมว่า เรากำลังจะเจอกับสถานการณ์แบบนี้จริงๆ ไม่ใช่แค่ฝันร้าย เพราะตอนนี้หลายปัจจัยทางเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมในประเทศผู้ผลิตกาแฟรายใหญ่ของโลก กำลังก่อตัวเป็น "พายุลูกใหญ่" ที่พร้อมจะซัดราคาให้กระฉูดขึ้นไปอีก
นักวิเคราะห์ จูดี เกนส์ บอกว่า ตอนนี้ราคาเมล็ดกาแฟดิบที่ขายกันในตลาดโลกพุ่งสูงเป็นประวัติการณ์ ผู้เชี่ยวชาญมองว่าเป็นเพราะหลายสาเหตุ ทั้งปัญหาเรื่องผลผลิต ตลาดผันผวน สต็อกกาแฟร่อยหรอ และที่พีคสุดคือ "ผลไม้กลิ่นแรงที่สุดในโลก"
พอเมล็ดกาแฟขาดตลาด คนก็แห่ไปซื้อจากเวียดนามแทน ซึ่งเป็นผู้ผลิตเมล็ดกาแฟโรบัสต้าเจ้าใหญ่ ที่ปกติจะเอาไปทำกาแฟสำเร็จรูป แต่ปรากฏว่า เกษตรกรที่เวียดนามก็เจอภัยแล้งหนักสุดในรอบเกือบ 10 ปี
วิล ฟริธ ที่ปรึกษาด้านกาแฟในโฮจิมินห์ซิตี้ บอกว่า สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงไปส่งผลกระทบโดยตรงต่อการเจริญเติบโตของต้นกาแฟ ทำให้ผลผลิตเมล็ดกาแฟลดลง เกษตรกรเวียดนามเลยตัดสินใจหันไปปลูกทุเรียน ผลไม้สีเหลืองกลิ่นแรงสุดๆ แทน
ทุเรียน ผลไม้ต้องห้ามที่ขึ้นชื่อเรื่องกลิ่นฉุนรุนแรง จนถูกห้ามนำขึ้นระบบขนส่งสาธารณะในหลายประเทศ ทั้งไทย ญี่ปุ่น สิงคโปร์ และฮ่องกง กลับกลายเป็นที่นิยมอย่างสูงในจีน เกษตรกรเวียดนามจึงฉวยโอกาสนี้โค่นต้นกาแฟทิ้ง แล้วหันมาปลูกทุเรียนกันอย่างแพร่หลาย เพื่อแสวงหาผลกำไรจากตลาดใหม่ที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว
ส่วนแบ่งตลาดทุเรียนเวียดนามในจีนเพิ่มขึ้นเกือบเท่าตัวระหว่างปี 2023 ถึง 2024 มีการประเมินว่าทุเรียนสร้างผลกำไรได้มากกว่ากาแฟถึง 5 เท่า! คุณ Frith กล่าวว่า "เกษตรกรเวียดนามมีประวัติการปรับตัวตามราคาตลาดอย่างรวดเร็ว เมื่อเห็นว่าสินค้าใดขายดีก็จะหันไปปลูกพืชชนิดนั้นจำนวนมาก จนท้ายที่สุดก็ผลิตออกมาล้นตลาด"
เมื่อทุเรียนจากเวียดนามทะลักเข้าสู่ตลาดจีน การส่งออกกาแฟโรบัสต้าในเดือนมิถุนายนลดลงถึง 50% เมื่อเทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อน ปริมาณสต็อกกาแฟก็เหลือน้อยลงอย่างมาก ตามรายงานขององค์กรกาแฟระหว่างประเทศ
แม้จะมีผู้ส่งออกจากโคลอมเบีย เอธิโอเปีย เปรู และยูกันดา เข้ามาช่วยเติมเต็ม แต่ก็ยังไม่สามารถผลิตได้เพียงพอต่อความต้องการของตลาด คุณ Ganes อธิบายว่า "ในช่วงเวลาที่ความต้องการกาแฟโรบัสต้ากำลังเพิ่มสูงขึ้นทั่วโลก กลับเป็นช่วงที่ปริมาณกาแฟในตลาดกำลังลดลงอย่างมาก"
advertisement
ผลที่ตามมาคือ ขณะนี้ราคาเมล็ดกาแฟโรบัสต้าและอาราบิก้าในตลาดสินค้าโภคภัณฑ์พุ่งสูงขึ้นเกือบจะทำลายสถิติเดิม
วิกฤตราคาในถ้วยกาแฟ เศรษฐกิจโลกกำลังชงกาแฟของคุณให้แพงขึ้นหรือไม่?
ราคาเมล็ดกาแฟในตลาดโลกกำลังผันผวนอย่างมาก และคำถามที่ผู้บริโภคกาแฟทั่วโลกกำลังตั้งคำถามคือ ภาวะเศรษฐกิจเช่นนี้จะส่งผลให้ราคาเครื่องดื่มแก้วโปรดของพวกเขาพุ่งสูงขึ้นหรือไม่? แม้ว่าคำตอบจะยังไม่ชัดเจน แต่ผู้เชี่ยวชาญในอุตสาหกรรมกาแฟหลายท่านได้เริ่มส่งสัญญาณเตือนถึงความเป็นไปได้นี้
พอล อาร์มสตรอง เจ้าของโรงคั่วกาแฟ Carrara Coffee Roasters ในสหราชอาณาจักร คาดการณ์ว่าราคาอาจสูงถึง 5 ปอนด์ต่อแก้ว "สถานการณ์ปัจจุบันเปรียบเสมือนพายุลูกใหญ่ที่อุตสาหกรรมกาแฟต้องเผชิญ" เขากล่าว อาร์มสตรองเพิ่งปรับขึ้นราคาเมล็ดกาแฟคั่ว แต่ก็ยังไม่สามารถชดเชยต้นทุนที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
วิล ฟริธ ที่ปรึกษาด้านกาแฟในเวียดนาม ชี้ให้เห็นว่า กาแฟที่จำหน่ายในปริมาณมาก เช่น กาแฟสำเร็จรูปและกาแฟในซูเปอร์มาร์เก็ต จะได้รับผลกระทบจากวิกฤตการณ์นี้มากที่สุด อย่างไรก็ตาม ราคาเมล็ดกาแฟที่สูงขึ้นไม่ได้แปลว่าราคาขายปลีกจะต้องสูงขึ้นเสมอไป
ด้าน เฟลิเป้ บาร์เร็ตโต โครเช่ ซีอีโอของ FAF Coffees ในบราซิล กล่าวว่า ผู้บริโภคกำลังรู้สึกถึงผลกระทบจากราคาที่สูงขึ้น แต่ส่วนใหญ่เป็นผลมาจากภาวะเงินเฟ้อ ไม่ใช่ราคาเมล็ดกาแฟโดยตรง ฝั่ง เจฟฟ์ สมิธ จากบริษัทที่ปรึกษา Allegra Strategies ยืนยันว่า ต้นทุนเมล็ดกาแฟคิดเป็นเพียง 10% ของราคาขายปลีก "กาแฟยังคงมีราคาที่เข้าถึงได้เมื่อเทียบกับสินค้าฟุ่มเฟือยอื่นๆ หากคุณชงดื่มเองที่บ้าน" ข่าวดีคือ ยังมีความหวังว่าราคาจะปรับตัวลดลงในอนาคต
อนาคตที่ไม่แน่นอนของกาแฟ ภัยคุกคามจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
แม้ว่าราคาทุเรียนที่พุ่งสูงขึ้นจะเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อราคาตลาดกาแฟในปัจจุบัน แต่ผู้เชี่ยวชาญในอุตสาหกรรมกาแฟกำลังให้ความสำคัญกับภัยคุกคามที่รุนแรงและมีผลกระทบในระยะยาวมากกว่า นั่นคือ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
นายเฟลิเป้ บาร์เร็ตโต โครเช่ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ FAF Coffees ในประเทศบราซิล ซึ่งเป็นผู้ผลิตกาแฟในปริมาณการปลูก 1 ใน 3 ของกาแฟทั่วโลก ได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของฤดูเก็บเกี่ยวที่จะมาถึงในฤดูใบไม้ผลินี้ หากปริมาณน้ำฝนไม่เป็นไปตามที่คาดการณ์ไว้ ผลผลิตกาแฟอาจลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งจะส่งผลให้ราคาตลาดกาแฟทั่วโลกผันผวนอย่างรุนแรง
ผลการวิจัยในปี 2022 ชี้ให้เห็นว่า แม้จะมีการดำเนินมาตรการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างเข้มงวด พื้นที่เพาะปลูกกาแฟที่เหมาะสมทั่วโลกอาจลดลงถึง 50% ภายในปี 2050 ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่น่ากังวลอย่างยิ่งสำหรับอุตสาหกรรมกาแฟ
เพื่อรับมือกับวิกฤตการณ์นี้ นายโครเช่เสนอให้มีการจัดเก็บ "พรีเมียมสีเขียว" ซึ่งเป็นภาษีเพิ่มเติมเล็กน้อยจากราคาขายกาแฟ เพื่อนำเงินที่ได้ไปสนับสนุนเกษตรกรในการลงทุนด้านการเกษตรที่ยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ทุเรียนฟีเวอร์ ผลกระทบที่ไม่คาดคิดต่อตลาดกาแฟโลก
จากเรื่องราวทั้งหมดนี้ เราได้เห็นว่าราคาของกาแฟแก้วโปรดของเราไม่ได้ขึ้นอยู่กับแค่เมล็ดกาแฟเพียงอย่างเดียว แต่ยังเชื่อมโยงกับปัจจัยต่างๆ ทั้งสภาพอากาศ ภัยธรรมชาติ เศรษฐกิจโลก และแม้กระทั่งความนิยมของผลไม้ชนิดอื่นอย่างทุเรียน
วิกฤตการณ์ราคาเมล็ดกาแฟที่เกิดขึ้นในปัจจุบันเป็นเครื่องเตือนใจว่า เราไม่ควรมองข้ามความเชื่อมโยงอันซับซ้อนของระบบอาหารโลก และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อยในส่วนใดส่วนหนึ่งของระบบ
ในขณะที่เรากำลังเพลิดเพลินกับกาแฟรสชาติเยี่ยมในวันนี้ อย่าลืมนึกถึงความท้าทายที่อุตสาหกรรมกาแฟกำลังเผชิญ และร่วมกันสนับสนุนแนวทางการผลิตที่ยั่งยืน เพื่อให้เรายังคงมีกาแฟอร่อยๆ ดื่มกันต่อไปในอนาคต
ที่มา BBC
